12 September 2026
यदि तपाईं Europe मा बस्दै हुनुहुन्छ र अचानक आफ्नो immigration process मा समस्या आयो, border मा रोकियो वा अधिकारीले तपाईंको नाम SIS (Schengen Information System) मा रहेको संकेत गरे भने धेरै मानिस डराउँछन्।
तर पहिलो कुरा बुझ्नुपर्ने हो SIS मा नाम हुनु भनेको एउटै प्रकारको समस्या होइन। SIS मा विभिन्न प्रकारका alerts हुन सक्छन् र प्रत्येकको कानुनी आधार र समाधान फरक हुन सक्छ।
European Commission का अनुसार SIS मा सबै मानिसको नाम राखिँदैन। Competent authorities ले आवश्यक ठानेका व्यक्ति वा वस्तुसँग सम्बन्धित specific alerts मात्र राखिन्छन्। (Migration and Home Affairs)
SIS भनेको के हो?
SIS (Schengen Information System )
यो Europe का सम्बन्धित देशका authorities ले व्यक्ति वा वस्तुसम्बन्धी alerts आदानप्रदान गर्न प्रयोग गर्ने ठूलो information system हो।
उदाहरणका लागि, कुनै देशले कुनै व्यक्तिसम्बन्धी alert SIS मा राख्यो भने, त्यसमा पहुँच भएका अन्य देशका competent authorities ले पनि त्यो alert देख्न सक्छन्। (Migration and Home Affairs)
यसको अर्थ एउटा देशमा भएको immigration वा police सम्बन्धी निर्णयले अर्को Schengen देशमा पनि असर देखाउन सक्छ।
Romania को एउटा उदाहरण
मानौं Andrei, एक Romanian citizen होइन, Romania मा बस्ने third-country national हुन्।
उनीसँग Romania मा कुनै immigration problem भयो र competent authority ले उनीमाथि entry/stay सम्बन्धी SIS alert राख्यो।
पछि Andrei Spain आएर आफ्नो residency वा immigration process गर्न खोज्छन्।
त्यस क्रममा Spanish authority ले SIS मा alert देख्न सक्छ।
अब Andrei लाई “मेरो नाम Spain ले SIS मा राखेको हो” भन्ने लाग्न सक्छ। तर यो आवश्यक छैन।
SIS alert राख्ने देश र data को जिम्मेवारी भएको देश फरक हुन सक्छ।
सामान्य नियमअनुसार alert जुन देशले enter गरेको हो, त्यही देशलाई त्यस alert को data owner भनिन्छ र update वा deletion गर्ने मुख्य जिम्मेवारी पनि त्यही देशको हुन्छ। (Migration and Home Affairs)
त्यसैले Romania बाट आएको alert हो भने, Spain मा गएर मात्र “मेरो नाम SIS बाट हटाइदिनुहोस्” भन्नु पर्याप्त नहुन सक्छ।
“Requirement परेको” भनेको के हो?
धेरै मानिसले immigration office बाट requirement आएको सुन्दा डराउँछन्।
यहाँ requirement भन्नाले सामान्यतया तपाईंको application अघि बढाउन authority ले थप कागजात, जानकारी वा clarification मागेको अवस्था बुझिन्छ।
उदाहरण:
Andrei ले Spain मा residency application दिए।
Authority ले SIS मा एउटा alert देख्यो र application सम्बन्धी थप जानकारी वा document माग्यो।
यस अवस्थामा:
Requirement आएको = application automatically rejected भएको होइन।
Authority ले case स्पष्ट गर्न थप जानकारी मागेको हुन सक्छ।
त्यसैले पत्रमा के लेखिएको छ भनेर राम्रोसँग बुझ्नु धेरै महत्वपूर्ण हुन्छ।
अब पहिलो काम के गर्ने?
सबैभन्दा पहिले अनुमान नगर्नुहोस्।
“Police case भएको होला”, “deportation होला”, “entry ban होला” भनेर आफैं निष्कर्ष निकाल्नु हुँदैन।
पहिले कुन प्रकारको SIS alert हो र कुन देशले राखेको हो भन्ने कुरा पत्ता लगाउने प्रयास गर्नुपर्छ।
SIS सम्बन्धी European rules अन्तर्गत व्यक्तिलाई आफ्नो बारेमा SIS मा data छ कि छैन भनेर access माग्ने अधिकार हुन्छ। गलत data भए correction माग्न र unlawfully stored data भए deletion माग्न सकिन्छ। (Migration and Home Affairs)
Step 1: आफ्नो SIS data बारे जानकारी माग्ने
यदि तपाईंलाई आफ्नो नाम SIS मा रहेको शंका छ भने, सम्बन्धित national procedure अनुसार access request गर्न सकिन्छ।
यसको उद्देश्य:
- तपाईंको बारेमा SIS मा data छ कि छैन बुझ्ने
- alert को nature बुझ्ने
- data सही छ कि छैन जाँच गर्ने
- कुन country बाट alert आएको हो भन्ने विषय स्पष्ट गर्ने
- आफ्नो कानुनी अधिकार प्रयोग गर्ने
तर केही अवस्थामा security वा criminal investigation जस्ता कारणले जानकारीमा restriction हुन सक्छ। (Migration and Home Affairs)
Step 2: गल्ती भएको भए correction माग्ने
मानौं Andrei को नाम वा personal details गलत रूपमा SIS मा राखिएको छ।
उदाहरणका लागि:
नाम मिलेको अर्को व्यक्तिको information गल्तीले Andrei सँग जोडियो।
यस्तो अवस्थामा rectification अर्थात् गलत information सच्याउन माग गर्न सकिन्छ।
SIS rules ले inaccurate personal data सच्याउने अधिकार दिन्छ। (Migration and Home Affairs)
Step 3: कानुनी आधार नभए deletion माग्ने
यदि alert कानुनी रूपमा राखिएको छैन, गलत व्यक्तिमाथि राखिएको छ, वा alert राख्नुको कानुनी आधार समाप्त भएको छ भने परिस्थितिअनुसार erasure/deletion माग्न सकिन्छ।
तर यहाँ एउटा महत्वपूर्ण कुरा छ:
SIS मा नाम परेको भन्दै आफूले चाहेको समयमा आफैंले नाम हटाउन सकिँदैन।
Alert हटाउने अधिकार र प्रक्रिया alert को प्रकार तथा national law मा निर्भर गर्छ।
उदाहरणका लागि, entry/stay refusal सम्बन्धी alert आधार बनेको decision हटाइयो वा annul भयो भने alert deletion हुन सक्ने व्यवस्था छ। (EUR-Lex)
Step 4: Romania को lawyer सँग कुरा गर्नु किन उपयोगी हुन सक्छ?
यदि उदाहरणको Andrei को SIS alert Romania बाट आएको हो भने, Romania मा immigration वा administrative law बुझ्ने lawyer सँग कुरा गर्नु धेरै उपयोगी हुन सक्छ।
किनभने lawyer ले:
- Romania मा कुन authority ले decision गरेको हो हेर्न सक्छ।
- Original decision माग्न वा बुझ्न सहयोग गर्न सक्छ।
- SIS alert को legal basis जाँच गर्न सक्छ।
- Decision विरुद्ध appeal/review सम्भव छ कि छैन हेर्न सक्छ।
- गलत information भए correction माग्ने प्रक्रिया अगाडि बढाउन सक्छ।
- कानुनी आधार समाप्त भएको भए deletion को बाटो खोज्न सक्छ।
यसको अर्थ Spain को lawyer आवश्यक छैन भन्ने होइन। तपाईंको समस्या Spain को immigration application मा पनि देखिएको छ भने Spain को immigration lawyer र alert जारी गर्ने देशको lawyer बीच coordination आवश्यक हुन सक्छ।
एउटा महत्वपूर्ण कुरा: SIS र Criminal Record एउटै होइन
SIS मा alert हुनु र criminal record हुनु एउटै कुरा होइन।
SIS मा विभिन्न प्रकारका alerts हुन सक्छन्—जस्तै return decision, refusal of entry or stay, wanted persons, missing persons लगायत। (Migration and Home Affairs)
त्यसैले “SIS मा नाम छ = criminal record छ” भनेर बुझ्नु गलत हुन सक्छ।
प्रत्येक case को कारण छुट्टै जाँच गर्नुपर्छ।
Spain मा requirement आयो भने?
अब फेरि Andrei को उदाहरण लिऔं।
उसले Spain मा residency process गरिरहेको छ।
Authority ले SIS सम्बन्धी कारणले थप document वा explanation माग्यो भने:
पहिलो कदम: requirement letter राम्रोसँग पढ्ने।
दोस्रो कदम: कुन authority ले के मागेको हो बुझ्ने।
तेस्रो कदम: आफ्नो SIS situation बारे कानुनी सल्लाह लिने।
चौथो कदम: alert Romania बाट आएको हो भने Romania को competent authority र आवश्यक परे Romania को lawyer मार्फत मूल decision जाँच गर्ने।
पाँचौं कदम: Spain मा चलिरहेको immigration procedure को deadline नछुटाउने।
यो अन्तिम बुँदा विशेष महत्वपूर्ण छ। SIS सम्बन्धी समस्या समाधान गर्न खोज्दा Spain को immigration procedure को deadline छुटाउनु हुँदैन।
के Spain बाटै SIS हटाउन सकिन्छ?
कहिलेकाहीँ तपाईंले आफ्नो rights सम्बन्धी request SIS प्रयोग गर्ने अर्को देशबाट पनि सुरु गर्न सक्नुहुन्छ। European Commission का अनुसार access, correction र deletion सम्बन्धी अधिकारहरू SIS प्रयोग गर्ने देशहरूमा exercise गर्न सकिन्छ। (Migration and Home Affairs)
तर alert को data owner कुन देश हो भन्ने कुरा अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ।
यदि Romania ले alert राखेको हो भने, अन्तिम रूपमा alert update/delete गर्ने विषय Romania को competent authority को jurisdiction मा पर्न सक्छ।
त्यसैले “Spain गएपछि Spain ले नै हटाइदिन्छ” भन्ने सोच सधैं सही हुँदैन।
Lawyer कहाँ खोज्ने?
यदि तपाईंको case Romania सँग सम्बन्धित छ भने, सामान्य lawyer भन्दा immigration law, administrative law वा SIS/data protection rights मा अनुभव भएको lawyer खोज्नु राम्रो हुन्छ।
Lawyer लाई भेट्दा यी कुरा साथमा लैजानु उपयोगी हुन्छ:
- Passport/ID
- Spain को residence documents
- Romania सम्बन्धी पुराना immigration documents
- Police वा administrative decision भए त्यसको copy
- Spain बाट आएको requirement letter
- Border मा दिएको कुनै document
- पहिले गरिएको appeal वा court decision
- SIS सम्बन्धी प्राप्त भएको कुनै official communication
यसले lawyer लाई case छिटो बुझ्न मद्दत गर्छ।
अन्तिम कुरा
SIS मा नाम परेको कुरा गम्भीर हुन सक्छ, तर नाम परेको मात्र आधारमा “अब Europe मा बस्न पाइँदैन” वा “सबै residency automatically cancel हुन्छ” भन्न मिल्दैन।
पहिले alert किन राखिएको हो, कुन देशले राखेको हो, data सही छ कि छैन, र त्यसको legal basis अझै कायम छ कि छैन भन्ने कुरा पत्ता लगाउनुपर्छ।
यदि alert गलत छ वा कानुनी रूपमा कायम राख्न नमिल्ने अवस्था छ भने access, correction, deletion तथा आवश्यक परे competent authority वा court मार्फत legal remedy खोज्ने अधिकार हुन सक्छ। (Migration and Home Affairs)
सबैभन्दा सुरक्षित बाटो: requirement आएपछि आफैं अनुमान गरेर SIS हटाउने प्रयास नगर्नुहोस्। आफ्नो case का documents लिएर सम्बन्धित देश—उदाहरणका लागि Romania मा काम गर्ने योग्य lawyer सँग कुरा गर्नुहोस् र Spain मा चलिरहेको immigration procedure को deadline पनि पालना गर्नुहोस्।
यो जानकारी सामान्य कानुनी जानकारी हो। व्यक्तिगत case मा कुन प्रक्रिया लागू हुन्छ भन्ने कुरा SIS alert को प्रकार, decision र सम्बन्धित देशको कानून हेरेर मात्र निर्धारण गर्न सकिन्छ।
